ein Bild ein Bild
Sitemize Hoşgeldiniz, Ziyaretçi! Giriş Yap Kayıt Ol


Konuyu Değerlendir
  • 0 Oy - 0 Ortalama
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
5.Gafur Qantəmir
#1
5.Gafur Qantəmir

 
 Mustafa CEYLAN / ÖLDÜRÜLEN ŞAİRLER-CİLT 2-Sayfa:285-287



Her  seher  bir  gül  açanda,  bin  bülbülün  yüreği  kanarmış.  Güllerin  rengi, bülbüllerin  yürek  kanındanmış.  Meselci  ve  hakikatçi  hep  böyle  seslendi asırları toz ede ede.. Bülbülün dikenlere aldırmadan güle nefes nefese koşusu neyse,  Azerbaycan’ın  lâle  güzelliğindeki  ovalarından  “vatan  vatan”  diye yazan,  koşan  şairleri  de  aynıdır.  Derler  ki,  ceylanovasında,  Gence’  de, Karabağ’da önce laleler beyazmış. Beyaz gülümser, beyaz ağlarmışlar. Ne zaman  ki,  bir  hayın  avcı  bir küçümen  ceylan  yavrusunu  elindeki  ölümcül silahyla kovalayıp öldürmüş; işte o akan kandan giyinmiş lâleler kırmızıyı. Ülkelerin kaderi, tabiatlarının ve şarlerinin kaderleri ile özdeştir. Susarsa şair, kurursa  tabiat,  cehennem  olur  o  ülke.  Bu  sebeple,  Moskof  mezalimi, Azerbaycan’ın önce şairlerini susturmaya, onları kurşuna dizerek yok etmeye çalışmıştır.

Ama, her şey ve zaman bazen saati tersine kuruverir. Bazen ölümü bile öldürür şair dediğin. Vatan söz konusuysa ölüme kafa tutar. Düşer bayrak gibi milletinin önüne ve koşar millî özgürlüğüne…
*
Gafur Sedreddinoğlu Efendiyev, 1888'de Gölçay şehri yakınlarındaki Potu köyünde doğdu. Ağdaş Gölçay bölgesinde öğretmenlik yapan yazar, bir müddet Gölçay’da İgbal okulunda müdür olarak çalıştı. Bu dönemlerde “Teze Heyet, Tereggi” vs. gazetelerde bilimsel pedagojik   makaleleri yayımlandı. M.E. Sabir ve A. Sehhet’le tanışması edebi ve sosyal görüşlerini etkiledi.

1914'te İstanbul Üniversitesi Tarih-Filoloji Fakültesinden mezun oldu. Neşri Maarif okulunda öğretmen ve daha sonra müdür olarak görev aldı. Bakü Büyük Pedagoji Enstitüsü nezdinde faaliyet gösteren Saik Okulunda rehberlik yaptı. Sovyet hâkimiyeti kurulduktan sonra 1929'da Azerbaycan Devlet Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun oldu.

Molla   Nasreddin   edebi   grubunun   kuralları   esasında   satirik   hikâyeler yazmasıyla, Azerbaycan Sovyet satirik şiirinin teşekkülüne önemli katkılarda bulundu. Yazar, eserlerinde yeni hayatı anlatarak, toplumsal ilerlemeye mani olan köhnelik ve bağımsızlık düşmanlarını keskin bir şekilde eleştirilir. 1934'te Azerbaycan Yazarlar Birliğine üye oldu.(1)

SSCB DİXK-in 21 Haziran 1939 tarihli Özel toplantısının kararı ile cezasını ıslah-emek kampında çekmekle, 8 yıl hapis cezası verilmiştir. Azerbaycan SSCB  Yüksek  Mahkemesi  cinayet  işleri  üzre  mehkeme  kollegiyasının  30 Temmuz 1956 tarihli kararı ile Q.S.Əfəndiyevəya beraat verilmiştir.


ESERLERİ:
 
1.Ağıl Deryası, Bakü, 1930.
2.Şarlatanlar, Bakü, 1934.
3.Kolhozsatan, Bakü, 1935.
4.Seçilmiş Eserleri, Bakü, 1964.
 
*
Edebiyat,  edepten  kaynaklanan  bir  hakikatdir.  Edebiyatsız  kalmak,  dilsiz kalmakla eşdeğerdir. Gölçay şehrinin bir köyünden çıkan edebiyat yolcusu, ezelden  ebede  doğru  yürür.  Yürür  de  köy  çocuğu  Tıp  Fakültesini  bitirir. Yüreği, kalemi susmaz ve durmaz. Vatan söz konusuysa, gerisi teferruattır diyerek ezel ebed yolculuğuna devam eder.

Zindan, kelepçe ve duruşma… Bu üçü her şaire nasip olmaz.

En çok düşünen, aydınlanmacı ve memleketsever şairlere nasip olan üç unsurdur bunlar. Kelepçe, erir, zindan şairin şiirlerindeki ışıkla aydınlanır ve duruşmalar kalır geriye, sonsuzluğun katmanlarının üstündeki sonsuzdan sonsuzdaki duruşmaya. Sen 1939 yılında sudan sebeplerle suçladığın ve kurşuna dizerek öldürdüğün şaire; aradan bunca yıl geçtikten sonra, kurduğun mahkeme ile 1956 yılında beraat kararı veriyorsun. Gülelim mi buna? Yoksa, insanlığın düştüğü duruma hayret çiçeklerimizi mi sunalım?

Yirmi yıl sonra, kurşuna dizdiğin adama suçsuz diyorsan bunu hiçbir şeyle
izah edemezsin…
*
Bakü sabahından bir gül at bana. Bir gül ki, tarihin diline düşelim o da ben de…
 
 
 
(1):Azerbaycan Edebiyatı İsimler Sözlüğü, azerbaycanedebiyati.com
 
Cevapla
  


Foruma Git:


Konuyu Görüntüleyenler: 1 Ziyaretçi

Android Haberler | Ansansanat | Borsa Yorumla | Gülce Edebiyat | Türkçe Dersi