ein Bild ein Bild
Sitemize Hoşgeldiniz, Ziyaretçi! Giriş Yap Kayıt Ol


Konuyu Değerlendir
  • 0 Oy - 0 Ortalama
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
18. Çobanzade Bekir
#1
18. Çobanzade Bekir

MUSTAFA CEYLAN / ÖLDÜRÜLEN ŞAİRLER-Cilt:2-Sayfa:336-338

 
 
“Bekir Vahab oğlu Çobanzadə 1893 Mayıs 15’nde  Kırım'da, Tavrida vilayeti Simferopol  kazasının  Qarasubazar  Köyünde  doğdu.  İlköğretimini  doğduğu yerde yapmıştır. 14 yaşında iken olağanüstü zekası ile dikkati çekmiştir. 

Dini “Hayırhahlar Cemiyeti” onu Türkiye'ye Galatasaray Lisesi "Sultaniye" sine eğitimini sürdürmeye göndermiştir (1908-1918). İstanbul                   Üniversitesi bünyesinde bulunan üç yıllık yüksek kursta Arap ve Fars dillerini öğrenmiştir. İlk şiirlerini, "Annen nerede?" poeması sürecinde kaleme almıştır.

Türkiye'de "Bağımsız Tatar Kırım'ı" fikirleri ile yaşayan gençlerden oluşan "Kırım-Tatar Öğrenci Toplumu" nun kurucularından ve yöneticilerinden olmuştur.

Sonra, Budapeşte Üniversitesi tarih-fılologiya fakültesinde Türkçe, Arapça ve Macar filolojisi ile doktora tezi vermiştir.

Budapeşte'de Türk dilinde çıkan "Doğu" gazetesinin editörü oldu (1919). "Kırım", "Mavi Kitap" (İstanbul) yıllıklarında ve "Doğu" gazetesinde şiirleri yayınlandı (1918-1919).
Bu  dönemde  Türkiye,  Kırım,  Orta  Asya  ve  Rusya  günlük  gazete  ve
dergilerinde sosyal-siyasi, bilimsel makalelerini çeşitli imzalarla yayınlamıştır.

Sonraları "Türk ansiklopedisi" nda "Çoban oğlu", "Bekir Baybək", "Bekir Cavbək", "Bekir Yaybek", "Çoban oğlu Bekir Sıtkı" imzaları ile makaleleri yayınlanmıştır.
Yurda döndükten sonra Kırım devrimci komitesinin başkanı, Kırım Maarif Komiserliğinde Tatar Dili ve Edebiyatı müdürü olmuş (1920-1922), aynı zamanda üniversitelerde, araştırma enstitülerinde çalışmıştır.

Kırım Üniversitesi'nde Doğu Fakültesi Profesörü olarak Kırım-Tatar dili ve edebiyatından dersler okutmuştur. Aynı zamanda Kırım Merkezi İcra Komitesi üyesi olarak sosyal faaliyetlerini sürdürmüştür. Kırım Üniversitesi Rektörü olmuştur. S.Ağamalıoğlu’ nun daveti ile Azerbaycan'da yeni alfabe komitesinin başkanı, Yeni Türk alfabesi Birlik Merkez Komitesi Başkanı olarak atandı.

Orta Asya'da, Tataristan'da, Başkurdistan ve Kırım'da Latin alfabesine geçişle ilgili çalışması, aynı zamanda Tavrid, Bakü, Taşkent, Fergana ve Buhara üniversitelerinde türkolojinin ayrı sorunlarına dair dersler okutmuştur (1920-1936).

Bu yıllarda İngiltere ve Erdebil nüshaları esasında Hatai divanının karşılaştırmalı metnini hazırlamıştır. I. Birlik Türkoloji Kongresi'nin düzenlenmesinde aktif çalışmıştır (1926). Türk halklarının yeni alfabeye geçmesinde etkin mücadele etmiş, Moskova'da öğretim kurslarında dersler okutmuştur (1928).

Azerbaycan Baş Bilimsel İdaresinde terminoloji komitesine başkanlık yapmış, aynı zamanda Azerbaycan Devlet Üniversitesi Şarkiyat Fakültesinde bölüm müdürü,  dekan  olarak  görev  yapmıştır  (1924-1929).  Moskova'da  Doğu halkları Enstitüsünün asil üyesi seçildi (1928).
Azerbaycan Devlet Bilimsel Araştırma Enstitüsünde doktora müdürü olarak çalıştı (1929). SSCB EA Kafkasya şubesi Azerbaycan Şubesi (1932), SSCB EA Azerbaycan filialının (1935) asil üyesi seçildi. Paris Dilbilim Derneği üyesi olmuştur.

Sovyetlerin yakın Doğusunda yaşayan Türk halklarının sanat edebiyatının, modern edebi sürecin teorik sorunlarının araştırılmasına ve dil tarihinin oluşmasında takdir edilen hizmetleri olmuştur.

O, bir sıra monografik eserlerle birlikte, "Türk dilinin tekniği" (1932), "Bilimsel qramerin esasları" (1932) kitaplarını  tasarladı. Bilimsel makaleleri ve sanat eserleri basında düzenli yayımlanmıştır. İlk şiir mecmuasını Özbek dilinde yayınlanmıştır. (1971).

Çok  büyük  bir  bilgiye  sahip  olan  şairin,  gerçekten  de  fantastik  derecede verimli olan bu üretici şairin yolunun önü sert bir şekilde 1937 yılı Ocak ayının 28’ nde kesilir.

Aynı gün Kislovodskinin "Qornyak" sanatoriyasında eşi ile tatil yapan profesör tutuklanır.

Pyatiqorsk  toplama  bölgesine,  oradan  da  Azerbaycan  SSC  İçişleri  Halk Komiserliği tecridhanesıne getirilir. Ekim 12-de, yaklaşık, 15 dakikalık mahkemeden sonra hakkında ölüm cezası kesilir. 1938, Ekim 13’ nde hüküm icra edilir.

Bekir Çobanzade’ nin defin yeri belli değildir.”(1)
 
 
 
 
(1): http://www.adam.az
 
Cevapla
  


Foruma Git:


Konuyu Görüntüleyenler: 1 Ziyaretçi

Android Haberler | Ansansanat | Borsa Yorumla | Gülce Edebiyat | Türkçe Dersi